Bilim ve Teknoloji #2 Yazı

Selam Sosyal Çocuk, bilim ve teknoloji serimizin ilk yazısında seninle geçmişten günümüze ve geleceğe doğru bir yolculuğa çıkmıştık. İlk durağımızda merak kavramını konuştuk ve merakın öneminden bahsettik. Şimdiyse o meşhur “söz uçar yazı kalır” atasözümüzde geçen yazıyı ve hayatımıza girişini konuşacağız! Haydi, başlayalım.

Yazının Tarihçesi

Sence ilk zamanlardaki insanlar birbirleriyle nasıl iletişim kuruyorlardı bunu hiç düşündün mü? Biliyor musun şu an bile dünya üzerinde konuşulmaya devam eden 7 binden fazla dil var. Bizler mesela Türkçe konuşuyoruz fakat düşünsene Türkçe’nin dışında daha binlerce dil var. Tabii bu dillerin her biri aynı yoğunlukta konuşulmuyor. Bazı dilleri yüzlerce kişi konuşurken bazı dilleri milyonlarca, milyarlarca insan konuşuyor! Mesela İngilizce, Çince, Hintçe, Arapça dünya üzerinde en fazla insanın konuştuğu dillerden bazıları. İşte insanlar bir yerden sonra bu konuştukları dilleri bazı zeminlerin üzerine yazma ihtiyacı duydular. İlk yazımızda konuştuğumuz ihtiyaçlar yine karşımıza çıktı bak! Neden böyle bir şeye ihtiyaç duymuş olabilirler sence?

TDK’ye göre yazı kelimesi: Düşüncenin belli işaretlerle tespit edilmesi, yazma işi.
Aslında yazdığımız her harf bir işaret, bir şekil diyebiliriz. Bunlara daha sonrasında harf diyen yine bizleriz.
Bakalım TDK(Türk Dil Kurumu) harf kelimesi için ne diyor: Dildeki bir sesi gösteren ve alfabeyi oluşturan işaretlerden her biri, kod.
Örnek olarak da şu cümleyi paylaşıyorlar: Türk alfabesinde 29 harf vardır.

Çivi yazısından bir örnek

İşte insanlar ilk zamanlar konuşarak ya da vücut hareketleriyle anlaşıyorlardı. Daha sonra bir şeyler eksik kalmaya başladı, iletişim kurmaktan daha fazlası gerekiyordu artık. Çünkü devletler kurulmaya başlanmış eskinin o düzensiz şehirleri ve toplulukları yerlerini sistemli devletlere bırakmaya başlamıştı. Bu noktada 5.sınıf Sosyal Bilgiler dersinin Kültür ve Miras ünitesinde gördüğün konuları hatırlamaya çalışabilirsin! Ben de sana yardımcı olacağım! Hatırlıyorsan seninle önce Mezopotamya’yı (İki nehir arasındaki bölge, bu iki nehir de Fırat ve Dicle nehirleri!) daha sonra da bu bölgede kurulan ilk devletleri konuşmuştuk. Bütün bu yapbozun parçalarını birleştirdiğinde yazı ve Mezopotamya kelimeleri sana hangi uygarlığı/ devleti hatırlatıyor? Evet, harikasın! Kesinlikle Sümerler! Sümerler’in yazıyı icat etmelerinin hikâyesi kısaca şöyleydi: Bugün bizim kullandığımız harflerden ziyade onlar gördükleri şekilleri çiziyorlardı. Bir tapınağa beş koyun bağışlanmışsa mesela devasa bir tablete yan yana duran 5 tane koyun çiziyordu hatta kazıyordu! Çünkü ilk zamanlarda yazma işi pek bir zahmetliydi şu an senin kullandığın gibi uçlu kalemler, kurşun kalemler, renkli tükenmez kalemler, fosforlu kalemler, keçeli kalemler hiçbiri yoktu! Ellerinde bir çivi, bir taş ve bir tablet, tablet dediysem bu da günümüzdekinde oldukça farklıydı bana inanabilirsin, yazmak istedikleri her neyse onun şeklini o tablete kazıyarak yazıyorlardı! Önce ne görüyorlarsa onu daha sonrasında da belirli şekillerle belirli harfleri anlatmayı öğrenmişlerdi! Harika bir süreç değil mi!?

Ödevlerini yaparken canın sıkılınca ya da ödevlerini yapmak istemediğinde bundan sonra bir daha düşün! Sümerler döneminde okula gidiyor olsaydın ve öğretmenin sana 1 sayfalık bir yazma ödevi verseydi ne yapacaktın?!

Evet, yazıyı alfabeleri ve hatta yazarak ders çalışmayı dahi seninle konuşmaya devam edeceğiz. Unutma, Sosyal Çocuk ile olan maceramız uzun zamanlar sürecek çünkü inanır mısın dünyada üstüne konuşacağımız, öğreneceğimiz, merak edeceğimiz, araştıracağımız o kadar çok konu var ki!

1 thought on “Bilim ve Teknoloji #2 Yazı”

  1. YAKUP EFE dedi ki:

    Çok güzel bir site her gün giriyorum

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir